Mijn hobby: twisten met neerlandici over Nederlands

Laat ik duidelijk stellen: ik ben heel blij dat Genootschap Onze Taal (GOT) er is, want de regels die de Taalunie verzint zijn voor een normaal mens niet te volgen noch te onthouden noch te beredeneren. Het Genootschap heeft die regeltjes allemaal handig bij elkaar gezet en ik maak er dankbaar gebruik van.

GOT volgt de regels van de Taalunie. De Unie is de paus, GOT is de kapelaan die het uit moet leggen. De Unie verzint dat het re-integratie is maar reïncarnatie. Zo'n besluit doet sadisme vermoeden. Zit er een redenering achter, dan is die, wed ik, alleen te volgen voor neerlandici met het stof van tachtig kilometer taalhistorieboeken aan de tong. Het is schoolfrikkerij waar geen normaal mens iets aan heeft. Zo diskwalificeert de Unie zichzelf.

Mijn bezwaar tegen GOT is dat het geen stelling neemt. GOT mauwt als regeltjes worden geschonden, maar zwijgt als ze niet voldoen, achterhaald zijn, niet werken.

In de jaren 30 werd gestreden tegen het woord 'slagroom'. Een gruwelijk Germanisme voor kloproom, maar zoals u weet heeft slagroom toch gewonnen. Het was maar een veldslag in een strijd die voortduurt, ja zelfs met zijn tijd meegaat!

Kijk maar naar GOTs advies inzake Engels. De lijst is veel te lang, ik doe een greepje. Dat is al genoeg.

Met labelen en liften heb ik geen enkele moeite, maar launchen en laggen is pubertaal voor uitbrengen (of lanceren), en naijlen. Nou snap ik ook wel dat een dotkommer niet geloofwaardig overkomt met 'binnenkort brengen we de webpagina's uit'. 'We gaan de site nog voor de zomer launchen' klinkt veel dotkommerder. Het is Fingerspitzengefühl, ja werkelijk a very fine line; als ik GOT was zou ik ook zo'n kind z'n plezier niet willen bederven.

Anglicismen in de infinitief zijn zelden een probleem en anders, ach vooruit. Maar met vervoegingen wordt een grens overschreden: dan zien we dat de regels niet voldoen. 'Wie ons liket' rijmt, voor de lezer, op 'drie ons piquet'. De lezer die geüpdatet ziet, leest geüpdeetèt en niet ge-update.

De Unie is hier gewoon fout en dat is erg. Maar dat GOT daar niks van zegt is nog veel erger. Spreker én schrijver weten dat het woord van oorsprong Engels is. Het slaat daarom als kut op Dirk om dan te vervoegen volgens een regel die voor Nederlands bedacht is. Wie ons like't wordt automatisch geüpdate. Zo moet het. Stam van de oorspronkelijke taal, punt. Niet stam plus t.

Schrijvers! Gij zult uw lezers niet afleiden van het lezen. Gij zult uw boodschap zo direct of omslachtig aan uw lezer voorleggen als u wilt, maar gij zult hem daarvan niet afleiden met kromme spelspijkers waar het oog aan blijft haken. Spelling is middel, geen doel.

Academici! Gij zult boven uw materie staan. Gij zult niet redeloos vasthouden aan regels van vroeger, want vroeger is niet nu. Gij zult inzien dat nieuwe taalverschijnselen niet in oude regels gevat kunnen worden, net zomin als u de waterkoker op het houtvuur aansluit.

En of u dan bosschages ook meteen even wilt snoeien, want het zijn bossages. U bent toch ook geen mensch meer?

LED groeilamp op bijna-lege batterijen

Doe-het-zelf-elektronica voor mensen met groene vingers

LED groeilampen

Planten hoeven geen groen licht. Ze zien groen omdat ze groen licht weerkaatsen. Dat ligt misschien voor de hand, maar ik hoorde het pas onlangs voor het eerst. Blauw en rood licht willen planten wel. Blauw licht helpt als zaadjes ontkiemen en als plantjes klein zijn. Bij groei en bloei helpt rood licht. Dit blijkt geen nieuws te wezen, er is al heel veel wetenschappelijke literatuur over.

Op lege batterijen?

Als u enigszins milieubewust bent, dan heeft u waarschijnlijk een voorraadje lege batterijen in huis dat ligt te wachten op het moment dat u ze naar de chemobak brengt. Die batterijen zijn echter vrijwel nooit helemaal uitgeput. Dat uw camera er niets mee kan, wil niet zeggen dat ze leeg zijn. Er kan nog heel wat energie in zitten, genoeg energie om een LEDje te laten branden, bijvoorbeeld met een Joule Thief.

Een Joule Thief (klinkt als Jewel Thief, dus juwelendief) is een onder ingewijden befaamd stukje elektronica dat zo heet omdat het nagenoeg alle energie (eenheid Joule, weet u wel?) uit een batterij haalt, en er een LEDje op laat branden. Op een zogenaamd lege batterij kun je een witte LED nog zeker een week continu laten branden. Echt waar!

En zie: een mash-up!

1. We kweken graag onze eigen basilicum, tomaten, en andere plantjes.
2. Plantjes houden van rood en blauw licht.
3. We hebben een voorraad lege - maar niet heus - batterijen in huis.
4. We knutselen graag, met en zonder elektronica.

De mashup heet Joule Robbin' Hood

Joule Robbin' Hood is afgeleid van Joule Thief. Ze lijken op elkaar, maar Robbin' Hood produceert alleen rood of blauw licht en alleen in het donker. Hij heet natuurlijk Joule Robbin' Hood omdat-ie aan de armen geeft wat-ie van de rijken rooft. Arme plantjes, rijke batterijen.

Werkt dat echt?

Goede vraag! Wij denken van wel, maar bekijk vooral de presentatie en oordeel zelf. U ziet twee vensterbank-kasjes. Allebei kregen ze normaal daglicht als dat er was, alleen had de ene hulp van twee blauwe en één rode Robbin Hood. Wij menen na enkele weken duidelijk te zien dat de groep met assistentie het beter doet. Niettemin, het kan geen kwaad om meer gegevens te verzamelen. Wilt u helpen? Ga gerust uw gang! Probeer het uit, kijk wat er gebeurt. Het is niet moeilijk, en ook niet duur.

Hoe maak je Joule Robbin' Hood

Joule Robbin' Hood is net zo simpel om te maken als een Joule Thief. Er is een goede video gemaakt door Bre Pettis (v/h van Make Magazine) en Windall Oskay van Evil Mad Scientist Laboratories. Bekijk die! In die video wordt BigClive.com genoemd, waar je ook een nette instructie vindt. Big Clive muntte de briljante term 'Joule Thief'. Het eigenlijke ontwerp komt uit een artikel van Z. Kaparnik in het tijdschrift Everyday Practical Electronics, november 1999.

De Elektronica! (Nerd Alert code blauw)

Het schema van Joule Robbin' Hood lijkt sterk op dat van Joule Thief. Het gedeelte binnen de stippellijn is toegevoegd. LDR betekent light-dependent resistor. In het donker heeft zo'n ding een veel hogere weerstand dan in het licht. De LDR en weerstand R2 vormen met R4 een spanningsdeler. In het licht is de weerstand van de LDR laag, dan domineert R4 en is de spanning over R4 hoger, daardoor gaat transistor Q2 aan, die Q1 uit zet. In het donker is het precies omgekeerd, dan domineert de LDR met R2, is Q2 uit en kan Q1 aan.

Weerstand R3 knijpt de stroom naar Q2 af, zodat die maar nèt aangaat. We willen namelijk niet dat Q2 de batterij leegtrekt. Vandaar R3.

Hoe een Joule Thief werkt wordt uitvoerig besproken op Wikipedia, dus dat zal ik hier niet herhalen. Er gebeurt van alles in die luttele vier onderdeeltjes.

Technisch geschoolden onder u zullen opmerken dat het aan/uit-gedeelte niet meer werkt als de batterijspanning onder een zekere grens komt. Dat klopt. De LED blijft dan aan, ook in vol daglicht. Ik vind het geen probleem. Wil je dat oplossen dan moet je meer onderdelen gebruiken en dat willen we niet. Er moet zoveel mogelijk energie uit de batterij de LED in, en zo min mogelijk in andere componenten.

Constructieve opmerkingen

Plantjes en vers geplante zaadjes moet je water geven, jonge plantjes moet je voorzichtig water geven, planten moeten groeien en planten houden van zon.

Water en electriciteit kunnen gevaarlijk worden. Kortsluiting is snel gemaakt en kan dingen stuk maken, vonken kunnen vliegen, vuur kan ontstaan. Laat het niet gebeuren. Joule Robbin' Hood moet in een redelijk waterdichte behuizing.

Je moet de boel water geven, dus de lampjes moeten gemakkelijk en snel uit de weg en weer terug kunnen.

Plantjes willen groeien, dus de lampjes moeten mee kunnen groeien, dus in hoogte verstelbaar zijn.

Planten houden van licht. Een lamp die boven de planten hangt mag niet te veel schaduw geven.

U ziet een aantal uitvoeringen in de tweede diavoorstelling. Ik heb eerst drie stuks gemaakt in metalen Smint-doosjes, met een venstertje in de zijkant voor de LDR. Die Smint-doosjes heb ik met sterke magneten vastgezet aan een metalen staafje. Dat lijkt slim, maar het was toch geen goed idee. Het veld van de magneten is zó sterk dat het de oscillatie doofde en daarmee het licht. Ik heb de magneten vervangen door lijmklemmen.

Het schema is gemakkelijk 'in de lucht' te maken. In een waterdicht plastic doosje kan het gewoon op het dak van de kweekbak. Het doosje in de foto komt van de Italiaanse Delicatessenkraam op de markt hier in de buurt, er zat pesto in. Dat zijn mooi stevige doosjes, dus toen de pesto op was ging het doosje de vaatwasser in.

Die Smint-doosjes zien er wel geinig uit, maar als het er veel zijn wordt het toch allemaal wat vol. Bovendien heb je maar één led per doosje. Ik ben bezig met een nieuw model. Komt u later nog eens terug?

Onderdelen

Alles bij elkaar kosten de onderdelen voor één Joule Robbin Hood nog geen 5 euro, en nog veel minder naarmate je er meer maakt. Goed gereedschap, een goede soldeerbout en dergelijke heb je echter wel nodig. Of een vriend met zulke spullen.

1. LEDs

De LEDs moeten Superbright zijn, 5 mm met pootjes, zuiver blauw voor kiemplantjes, zuiver rood voor bloei en groei van volwassen planten.

U kunt naar hartelust de wetenschap gaan bedrijven met piek- en dominante golflengtes, SMD's gebruiken, LED-strips, en zo voort. Er is literatuur die zegt dat de golflengte 450 nm moet zijn voor blauw en 660 nm voor rood. Dat wil alleen maar zeggen dat je zuiver blauw en zuiver rood moet hebben. Wat ik kreeg bij de plaatselijke elektronica-winkel was niks bijzonders en deed het prima.

2. Toroide and Transformator

De transformator, T in het schema, bestaat uit een ferrietkraal, ook wel toroïde, een 'mini-donut' van ferriet dus, met een binnendiameter van 5 tot 8 mm, met daarop 20 wikkelingen van dubbel 0,15 mm geïsoleerd koperdraad (wikkeldraad). Ferrietkralen kun je kopen bij Conrad, Distrelec, Farnell, en zo voort. Ik had nog een zak grote ontstoor-kralen liggen, daar heb ik er één van in vieren gezaagd met een dremel-slijptolletje. Dergelijke ferrietkralen vind je nog wel eens op oudere laptop-snoeren, het is die bult in het snoer die lijkt op de muis die de slang zojuist heeft opgegeten.

Het wikkelen van de transformator (of beter gezegd, de "gekoppelde inductie") duurt pakweg een kwartier en lijkt een beetje op naaien. Je zet het kraaltje rechtop in een bankschroef, dan neem je een goeie meter koperdraad, dat doe je dubbel, en die dubbele draad haal je telkens door het oog van de kraal, zodat de donut van binnen naar buiten omwikkeld wordt. Af en toe draai je de kraal een kwartslag achterover in de bankschroef.

Wat ik vooral zo leuk vind van een Joule Thief is dat het geen massaproduct kan worden. Je moet hem met de hand maken. Transformators met deze specificaties zijn bij mijn weten niet te koop, moet je zelf maken en dat is zoveel werk dat geen fabrikant zich er aan zal wagen. Er zijn kits in de handel voor 'transformatorloze' Joule Thieves, maar dat zijn geen echte. De prestaties van een echte JT zijn veruit superieur.

3. Transistoren

Ik heb BC550's gebruikt (en 560 voor de PNP-versies). Een willekeurig audio/schakeltransistor zal het wel doen. Neem je een grotere voor hogere vermogens zoals een 2N1711, dan stuurt-ie de led harder aan en is de batterij eerder leeg.

4. LDR en weerstanden

1. R1: 330 Ω
2. LDR: 100kΩ dark
3. R2: 22kΩ
4. R3: 68kΩ
5. R4: 100kΩ

LDR's houden zich uitgesproken slecht aan de fabrieksspecificaties. Iets met een spec van 1MΩ in het donker kan zomaar 150 kΩ zijn. Je moet dus een beetje kunnen spelen met de waardes, en daarvoor dient R2. In het donker moeten de LDR + R2 duidelijk hoger zijn dan R4, in het licht juist duidelijk lager. Enig experimenteren kan geen kwaad. Ik gebruik een breadboard om R2 goed te krijgen met de bewuste LDR. De opgegeven waardes werken. R1 is aan de lage kant om meer stroom Q1 in te jagen.

5. Bijna-lege batterijen

Mocht u zich dat afvragen: AA's gaan langer mee dan AAA's.

Tot mijn verrassing zijn bijna-lege batterijen er in enorme overvloed. Afkomstig uit telefoons, muizen, toetsenborden, laser-aanwijzers, camera's enz. enz. Mijn vrouw bracht een zak van anderhalve kilo mee van kantoor, daar niet meer bruikbaar maar voor deze toepassing nog wel. Ik ben dus gaan nadenken over een versie met meerdere batterijen en meerdere LEDs, bijvoorbeeld voor een langwerpige vensterbank-kas. Nogmaals, komt u later gerust nog eens kijken.

Vragen

Hebben planten slaap nodig?

Goede vraag. Sommige bloemen sluiten 's nachts. Planten doen 's nachts geen fotosynthese. Je zou kunnen zeggen dat moeder natuur wel weet wat het beste is, daar moet je niet aan rommelen. Daar ben ik het mee eens. Maar heeft u wel eens in Spanje of Italië over de snelweg gereden en viel u toen ook op dat de oleander daar als onkruid meer dan manshoog in de berm groeit? Terwijl zo'n oleander in ons klimaat liever een bonzaï blijft? Planten doen het beter in een warm, zonnig klimaat. Deze lampjes helpen een beetje.

Verkoop je ook bouwpakketten?

Nog niet, maar als er levendige belangstelling is, dan bedenk ik misschien wel iets. Dus laat me weten als u interesse heeft. Als u een bouwpakket levert hoor ik het ook graag (geen advertenties alstublieft).

Bijenhotel

Titel	Bijenhotel
Themata	Neonicotinoiden, bijensterfte, objets trouvés, milieu, ecologische voetafdruk, duurzaamheid, contemplatieve werken.
Vervaardiger	Hedonia Buytenspel, kunstenaresse te Molenpolder.
Naar een idee van	@uitdewar, iemand in De War, Amersfoort.
Materialen	Gedetailleerd om te laten zien dat ook u heel makkelijk zoiets kunt maken.
Bodem	Vurenhout, stukje boekenplank uit eervorige woning.
Zij- en achterkanten	Geïmpregneerd FSC vurenhout, uit afsnijstukken.
Dak	Beuken multiplex, ooit ergens uit container gered.
Stammetjes	Perzikenhout van het boompje op het erf. Na het uitdunnen, jaren terug, waren de dikste takken onder het afdak te drogen gelegd.
Overig	Houtlijm, draadnagels, buitenbeits
Gereedschap	Kataba, verstekbak, bijtel, hamer, verfkwast, accuboor.
Opmerking	Er kunnen wel wat meer gaatjes in, ja.

Raspberry Pi as SMS gateway

We were driving home one winter evening. In the morning before we left, we had turned down the heater. It was about 10 below zero outside and we still had an hour to drive. The house would be really cold when we got home. 'Wouldn't it be nice', my wife said, 'if we could send an SMS to turn the heater on?'

It seemed like a really good idea. And like all truly good ideas, it kept lingering. (If ever you get an idea and you wonder if it's any good, just leave it. A good idea will come back on its own.)

You'd need a device that can receive an SMS message and do something according to what's in it. Apparently, such a device is called an SMS Gateway.

February 2011, Elektor magazine had a really useful article by Hans Henrik Skovgaard, which outlined how to set up an SMS gateway on a PC with Damn Small Linux (DSL). I'd been curious to try that, but the old PC I had destined for it was kind of a power hog. Then Raspberry Pi came along. It has a much smaller footprint, both ecological and in centimeters squared. So I figured the SMS Gateway would make a nice Pi project.

Some steps in this article are derived from Skovgaard's. Some steps were added that I felt were missing i.e. took me quite some time to figure out. The bits about the Huawei GSM modem were also added (22 January 2013).

Ingredients

1. GSM modem.
   1. The first thing I tried (and got working) was an old Siemens M35 cell phone, which I still had lying about. I can't throw away anything that works. I got it for free back in 2001, from my bank. There are lots of cheap cell phones available second hand that support serial communication. "Real" GSM modem hardware may cost upwards of 180 euro. So watch out.
      If you go this path, you may also need:
   1. RS-232 data cable for the M35 via eBay, which I modified so that the plug into the phone also carries the
   2. power supply wired to it. This is because the M35 may need to be always on.
   3. RS-232 to USB converter, commonly made by FTDI (or at least their converter chip is more or less the industry standard). I got mine from here.
      Note: if your cell phone has a data cable with a USB connection, you won't need the converter. You can also skip step 2.2

   2. If you Google "Raspberry Pi SMS", you're bound to see the term 'Huawei GSM modem' pop up here and there. At first, I dismissed the idea because they do more than needed: they also support wireless internet. And they're at least 50 euro (new).
      It turned out, however, that my local internet provider used to sell "internet dongles", which are Huawei GSM (and UMTS) modems. They look like big ol' memory sticks with a USB connector; their purpose is to connect your laptop onto the internet in the middle of nowhere. Which is rather uncool in the age of the smartphone. Hence, people dump their Huawei dongles on eBay. You can easily get one for less than 10 euro. The advantage is that you won't need any of the items listed above under a. And yes, you can send and receive SMS messages with them too!

2. a valid SIM-card. I got a prepaid Simyo card for 5 euro which is valid forever, on the condition that I send at least 1 sms every 6 months.
3. Raspberry Pi with Raspbian Wheezy. Other distro's may work, I haven't tried any.

Step 1: Connect the cell phone or dongle.

That's easy. Just hook up all the ingredients. It'll fit only one way.

Step 2: Test the cell phone modem.

That's easier said than done, you'll see below. But if you chose the Huawei option, you can skip section 2, except for step 2.3.

Step 3: install Gnokii and use it.

Configure it, monitor the phone, send and receive some SMS messages. That's all. Detailed below also.

Step 2.1. (GSM phone modem only) Find out your modem's signalling properties.

Signalling properties? Yes, baud rate, data bits, parity, stop bits. 19200 8N1 is common. Google them for your model e.g. "modem settings Nokia 6130". Don't make the mistake I made, by Googling for "Linux modem driver Nokia 6130". Modem settings are independent of OS. How silly of me.

Step 2.2. (GSM phone modem with RS-232/USB converter only) Verify your FTDI driver is loaded.

The FTDI drivers are pre-installed in Wheezy and load automagically when you boot up Pi, if you have the adapter cable plugged in. (Note: there's lots of verbiage on the web about installing FTDI drivers for Linux. YOU DON'T NEED ANY OF THAT. With Wheezy on Pi, IJW.) Thanks to Jeff Skinner for his really useful blogpost, where I found this step and the next. In a terminal, type:

lsusb

This will produce something like this:

Bus 001 Device 001: ID 1d6b:0002 Linux Foundation 2.0 root hub
Bus 001 Device 002: ID 0424:9512 Standard Microsystems Corp.
Bus 001 Device 003: ID 0424:ec00 Standard Microsystems Corp.
Bus 001 Device 004: ID 0403:6001 Future Technology Devices International, Ltd FT232 USB-Serial (UART) IC
Bus 001 Device 005: ID 046d:c52b Logitech, Inc. Unifying Receiver


Yup, it's loaded. FTDI is Future Tech etc. Now:

Step 2.3. Find out on which port your modem is.

"In Linux, everything is a file". USB ports also behave like files.

dmesg | grep tty

will get you some text including something like:

[ 0.000000] console [tty1] enabled
[ 0.576969] dev:f1: ttyAMA0 at MMIO 0x20201000 (irq = 83) is a PL011 rev3
[ 0.886821] console [ttyAMA0] enabled
[ 7.130022] usb 1-1.2: FTDI USB Serial Device converter now attached to ttyUSB0


Aha! So our port is dev/ttyUSB0. Duly noted.

If you have a Huawei modem, you may see two ports here. More on this below.

Step 2.4. (GSM phone modem only) Install & configure Minicom

Normally, you'll want to verify that your modem responds like a modem should, without any other software being a potential source of error. You could skip this step and move on to step 3. But if that doesn't work, you'll have to come back here and verify still. So you need a terminal program, one that allows you to communicate with external serial devices (like modems), using AT-commands. Not to be confused with a Linux terminal, i.e. the Linux command prompt window. Skovgaards article recommends Microcom, for DSL. Wheezy also has a program called Microcom, but it's completely different. So I chose Minicom. Before installing, it may be a good idea to make sure your distro has all the latest upgrades and updates:

apt-get upgrade
apt-get update


Next, install Minicom:

sudo apt-get install minicom


Next, configure it:

minicom --setup


This will present a configuration menu. Select Serial port setup and change serial device to /dev/ttyUSB0 (or whatever you found in step 2.3). Also change the Bps/Par/Bits setting to what you found in step 2.1. Exit out of this menu and exit again to go to Minicom's terminal window. Type AT. It should respond with OK. Just for fun, type AT&F. Again, you should get OK back. So your modem works!

Step 3.1: Install Gnoki

sudo apt-get install gnokii


should do the trick. Now, both Skovgaard and the Gnokii documentation tell you to copy Gnokii's config file to your home directory, rename it to .gnokiirc, and, using an editor, modify its contents so that port = /dev/ttyUSB0 (for cell phone modem) or port = /dev/ttyUSB1 (for Huawei) and Model = AT. In my case, this didn't work. The solution is easy, but first things first: find the config file, and copy it home. (It's sudo find so as not to get bombarded with 'permission denied'. You're searching through the entire directory tree, ie including directories not for normal user's eyes.)

pi@raspberrypi ~ $ sudo find / -name 'gnokii' -type d
/etc/xdg/gnokii
pi@raspberrypi ~ $ ls /etc/xdg/gnokii
config
pi@raspberrypi ~ $ cp /etc/xdg/gnokii/config .
pi@raspberrypi ~ $ ls
config Desktop python_games release
pi@raspberrypi ~ S mv config .gnokiirc


However, after I put in my edits as outlined, and started gnokii, i got these error messages:

Couldn't read /home/pi/.config/gnokii/config config file
Couldn't open /home/pi/.cache/gnokii/gnokii-errors log file


The natural reflex is then to Google those exact messages, but in this case, that didn't help. All you need to do is create those directories, and put your config file in /home/pi/.config/gnokii/, named config and not .gnokiirc.

Using Gnokii

• gnokii --identify will respond with an IMEI and brand name, among others.
• gnokii --monitor will start monitor mode. Call your modem (using a phone, yes) and you should see something happening.
• echo "this is a test message" | gnokii --sendsms +3161234xxxx will have Pi send a test message to your cell phone, if +31 is your country code and 61234xxxx is your cell phone number.
• gnokii --smsreader will put gnokii in smsreader mode. An SMS sent to your modem will appear in Pi's terminal window. Gnokii will store received messages in /tmp/sms/.

Note: with a Huawei, you'll see two USB ports. In my case, both worked, except --smsreader wouldn't work on USB0, but worked well on USB1. Don't ask me why.

To do

I'm sure this list will evolve. But for now:

1. Gnokii commands can be called from a Python script (or daemon, if you will). Python seems a natural for Raspberry Pi. I like Python. Both the language and Monty's Flying Circus.
2. As a trial project: (GSM only) monitor cell phone battery level, and turn the power supply to it on and off, as needed. This is because batteries get lazy if they are on mains power constantly. Batteries last much longer if you use them, that is, run the device with mains disconnected.
3. some additional hardware (like a relay) that Pi can control, on reception of the proper SMS message.
4. Have Pi poll some web site on a regular basis for some interesting numbers and send me that number via SMS.

All this is still a long way from sending a text message to turn the heater on. But we have to start somewhere.

Twittertip: alleen de plaatjes

Gevalletje 'wist u dat..?'

Je hebt twitteraars die vaak een linkje naar een plaatje twitteren. Nu blijken zelfs ervaren twitteraars nog niet te weten dat Twitter van die plaatjes automagisch een slideshow aanlegt. Een diapresentatie dus, maar dan van digitale plaatjes. Deze faciliteit heet recent images en om die te zien: ga naar de twitterpagina van de persoon in kwestie, klik op de 6 plaatjes die je daar ziet, en bladeren maar!

Middeleeuwse Miniaturen 2.0

Dr. @Erik_Kwakkel twittert miniaturen uit middeleeuwse manuscripten en gelooft u mij, die zijn werkelijk kostelijk. U vindt ze hier, maar wacht even, ik zal het toelichten.
'Middeleeuwen' is een denigrerende term. Eerst had je Egyptische, Griekse en Romeinse 'beschavingen', die stortten in en toen kreeg je een dik millennium duistere middeleeuwen. In de 15e eeuw werd de mens, oh opluchting, herboren (Renaissance) en pas nadat de Verlichting was aangefloept begon homo sapiens een beetje uit zijn beerput te klimmen. Zo is het ons geleerd, op school. Maar dat beeld klopt niet.

Iedereen weet dat het Tapijt van Bayeux het eerste stripverhaal aller tijden is. Kijk ik naar deze miniaturen, dan zie ik plaatjes met een humor en een schwung die heel modern aandoet: die moeten gemaakt zijn door cartoonisten, 900 jaar avant la lettre. En dat die er toen al waren, dat wist ik nog niet! Jawel, het beeldvlak is volgepropt, het perspectief klopt niet en we zien de langwerpige wijwatersmoeltjes die we kennen van doorsnee kerkkunst. Maar de ironie en de zelfspot is onmiskenbaar en die verwacht je gewoon niet uit tijden van kruistocht en brandstapel.

Bovendien is het formaat een schot in de roos: je ziet miniaturen op ware grootte, gewoon zoals ze bedoeld zijn, en - belangrijk! - zelfs op het schermpje van uw veegfoon komt dat nog goed tot zijn recht. Wat je van bijvoorbeeld de Nachtwacht niet kunt zeggen. En de Nachtwacht op uw aaischerm is bedoeld om u naar het Rijks te lokken; kom echter in godsnaam niet en masse naar middeleeuwse miniaturen, want dat wordt gedrang en ergernis, en die boeken overleven dat niet. (Om soortgelijke redenen zal ik de Hermitage te Heinekendam de komende jaren links laten liggen. Het was al een krap toeristenhol, maar nu er een dozijntje Van Goghs hangt wordt het helemaal een infernaal geschuifel daar.)

Wat helpt is het commentaar dat Dr. Erik erbij levert. Soms moet je een paar keer goed kijken voordat de clou doordringt. Not to be missed: de grootste mensenoren die u ooit gezien hebt; een oorlogspaard dat kwaad is omdat de tekenaar hem een slurf heeft gegeven; het jaarboek van de Dominatrix Vereniging (in 50 tinten sepia). En mocht u zich afvragen wat ik bedoel met infernaal geschuifel... uw scherm dichtbij de neus houden is toegestaan.

Zinnen om in te lijsten

Aan het eenvoudige kader van deze liefdesgeschiedenis zonder veel verwikkelingen, zijn enige lotgevallen van de kamerverhuurster, van de overige commensalen en van buren opgehangen. Dat is ook allemaal stilstaande ellende.

Dit citaat komt uit een boekbespreking in de bundel Houten leeuwen en leeuwen van goud, van Willem Frederik Hermans.

Het gaat mij natuurlijk om het zinnetje Dat is ook allemaal stilstaande ellende. Zo precies doeltreffend en bondig, dat vind ik zeldzaam mooi. De zinsnede 'stilstaande ellende' komt niet vaak voor. En geef toe: u kent mensen op wie dat zinnetje van toepassing is. Een droevige gedachte? Misschien, maar toch ook geruststellend: het slaat immers niet op u.

Zinnen om in te lijsten worden vaker, maar spaarzaam, voorgesteld op Loket Diversen.

W.F. Hermans, Houten leeuwen en leeuwen van goud, uitg. De Bezige Bij, Amsterdam 1979, ISBN 90 324 0669 9.

Bij de dood van Edison

De Koninklijke Bieb kwam met een krantenbericht van vandaag precies 81 jaar geleden, waarin gemeld werd dat Thomas Alva Edison overleden is.

Thomas Alva Edison ontdekte de diode. Wat is een diode? Een diode is een halve transistor, kun je zeggen. En transistoren zijn er in miljarden miljarden om u heen, in uw computer, uw telefoon, in de tv, de radio, de camera, de geluidsinstallatie, in bijna alles elektrisch.

(Edison was niet de eerste die het effect ontdekte, maar dat is een ander verhaal. Dat effect is, voor de liefhebbers: als je Het van + naar - aansluit, vloeit er stroom. Als je Het van - naar + aansluit, niet.)

Het bijzondere is dat Edison er helemaal niets in zag. Hij was op zoek naar een manier om de gloeidraad in lampen langer te laten meegaan. Hij verzon wel een toepassing, maar daar was op dat moment ook geen belangstelling voor.

Pas een 30 jaar later werd er een toepassing voor gevonden (radio), en pas nog weer 30 jaar later werd met diodes de basis gelegd voor het toestel dat uw en mijn leven heviger beïnvloedt dan wat dan ook: de computer.

Moraal: je moet je niet afvragen wat het nut is van wetenschappelijke uitvindingen. En dus ook niet wat het nut is van wetenschap, want er kan gemakkelijk een halve eeuw overheen gaan voordat er enig nut blijkt.

Daar moeten we bij zeggen dat Thomas Alva Edison een ondernemer was. Niks geen Professor in de Subsidieaanvragen, maar een bedrijfsleider op zoek naar manieren om zijn uitvindingen beter verkoopbaar te maken.

Waarmee niet gezegd is dat universiteiten geprivatiseerd moeten worden. Noch dat een hoogleraar niet zou mogen bijklussen. Wel: wetenschap moet, om de wetenschap. Net als kunst eigenlijk. L'art pour l'art - wie zei dat? La science pour la science, zeg ik - maar ik zal de eerste niet zijn.

foto: 6BN8 Vacuum Tube, door arbyreed onder Creative Commons licentie.

Kinetische Kunst #11: Daniel Palacios' Waves

Een touw, twee motoren, een aantal bewegingssensoren en publiek. Is dat alles? Nee, er zit nog heel veel meer achter. Maar kijk eerst maar even naar het filmpje.

Dit is nou zo'n kunstwerk dat ik graag van dichtbij zou bekijken. En ermee spelen, want dat kan ook: de golfpatronen worden beïnvloed door de mensen die om het Ding heen lopen.

Meer informatie over Daniel Palacios op zijn website.

Het was David Cuartielles, één van de mensen in het bescheiden, maar per ongeluk buitengewoon invloedrijke Arduino team, die ons hierop wees. 'Ons', publiek van Elektor Live, een samenscholing elektronica-freaksliefhebbers, vandaag in Dortmund.

Ik vind Cuartielles' verhaal een onweerstaanbare combinatie van doorzicht, idealisme en lef.

In de elektronicabranche, meer precies in de halfgeleider- en componentenwereld, werkte het decennialang zo: de onderdelen kosten een grijpstuiver, maar de spullen om iets leuks te maken van die onderdelen, de "ontwikkelomgeving", kostte vaak meerdere honderden euro's, en als je iets van een andere fabrikant wilt gebruiken moet je opnieuw in de buidel tasten.

Cuartielles c.s. stelden Arduino compleet met ontwikkelboard op 25 dollar inclusief BTW, overal, wereldwijd. De gemiddelde prijs van een studieboek. Een student kan het zich veroorloven. De ontwikkelomgeving om 'm te programmeren kun je gratis van Internet plukken.

Arduino werd een fenomenaal succes. Ga maar even googelen, dan ziet u het zelf. De website trekt miljoenen kijkers per maand. Arduino is hip. De eerste hippe chip op deze planeet.

Make Your Own USB-footswitch

laptop as dictaphone

Een Nederlandse vertaling van dit artikel vindt u hier

Of late, I get hired more often to do interviews. Which I record, using a digital recorder. I work out the interview in Word from the recording. I want the article to be a life-like representation of the subject's words. So before I start editing, I write down what was said, as good as literally. That means I have to pause, rewind an unpause the recording many times. Many many many times.

So I wanted to be able to continue typing in MS-Word, while operating pause/play and rewind on the mp3-player (which also runs on my laptop) with my feet. The idea is not new: the typewriter and the dictaphone have been among us for about a century. So I figured that something similar on my laptop would be a piece of cake.

I was wrong. Commercial dictaphone software starts at about 200 euro and comes with a separate word processor. Which I do not want. You have separate dictaphone machines from about 400 euro. Which I think is monkey business.

At which point it became a matter of honour. I had to find an affordable solution. And so I did. It cost me about a tenner on materials and a couple of hours of joyous tinkering.

But first, the software.

What didn't work

For starters, you need mp3-player software. Of which there is great abundance.

VLC Media Player supports all videoformats north of Tierra del Fuego, but it will hiccup when you hit pause/play. Which is tiresome to listen to. Exit VLC.

Realplayer and Winamp only obey commands if they are in focus, that is, if they are, of all the programs open on your computer, the one program that reacts when you type something on the keyboard. So from Word, you have to ALT-TAB to them, press a key combination, and ALT-TAB back to Word. That doesn't work. Exit Realplayer and Winamp.

Microsoft is not so bad

What remained was Windows Media Player. Most keyboards have a separate pause/play button. Media Player running in the background obeys to that button while you type in MS-Word. Good! The only problem was that Media Player doesn't have a keyboard shortcut for Rewind. The solution is a free plug-in called WMP Keys. Install, enable, and CTRL-ALT-B jumps back about 15 seconds or so. On most machines, CTRL-ALT is the same as the right ALT key. So that's two keys, not three.

This worked. To be able to press those buttons with my fingers while typing was a big step forward already. But I wanted a footpedal. After a lot of searching (good heavens, the amount of junk on the market aimed at nitwits with money to burn!) Lifehacker.com pointed me to this clip. That showed me the way.

So I bought a second-hand USB keyboard with player buttons, for € 2,50 at a local reseller's. Turned out to work right away, no conflicts. You can do four-handed typing with two keyboards on one machine (should you wish). Good!

So I opened the keyboard. You see a little circuit board, with a couple of micro-switches for the player buttons. Which one is play/pause is easy to see. You also see the keyboard matrix. If you take a good look, you'll understand how a keyboard works. If you want to know more about this, here is a nice tutorial.

All the other stuff for this project I had lying about: (jargon alert!) two foot-operatable double-pole double-throw momentary switches (single pole would do), a plate of aluminium and wood for the housing. It's sturdy, but it doesn't need to be water-tight. I never work on my laptop in the rain.

The Making Of, and the result, can be seen in the accompanying clip.

Does is work to your satisfaction?
Yes.
Totally?
Yes.
Really?
Yes, well, I'm thinking about a piece of software that automagically generates written text from the recording, but that's a different story.

Maak Zelf een USB-voetschakelaar

laptop als dictafoon

For an English translation of this post, please click here

De laatste tijd word ik regelmatig ingehuurd om interviews te doen. Die neem ik op met een digitale recorder, en de opname werk ik uit op m'n laptop. Het artikel moet de woorden van de geïnterviewde natuurgetrouw weergeven. Dus voordat ik ga redigeren en schaven, schrijf ik de opname vrijwel letterlijk uit, en dat vergt heel veel terugspoelen, stoppen, en hervatten.

Dus ik wilde in MS-Word kunnen blijven typen terwijl ik intussen op de mp3-speler, die ook op m'n laptop draait, de toetsen pause/play en rewind bedien, liefst met m'n voeten, zodat ik m'n handen vrij heb om door te kunnen typen. Het idee is niet nieuw: zowel typemachine als dictafoon bestaan al ongeveer een eeuw. Dus iets dergelijks, maar dan op m'n laptop, moest makkelijk kunnen. Leek mij. Maar dat viel tegen. Dictafoonsoftware bestaat, maar begint bij 200 euro en dan heb je een aparte tekstverwerker. Die ik niet wil. Of je hebt een los apparaat vanaf 400 euro. Dat is verlakkerij.

Daarmee werd 't een erekwestie. Ik moest en ik zou een betaalbare oplossing voor op m'n laptop.

Dat is gelukt. Een tientje materiaalkosten en een paar uur heerlijk knutselen.

Eerst de software.

Wat niet werkte

Om te beginnen heb je software nodig die mp3'tjes afspeelt. Die is er te kust en te keur.

VLC Media Player ondersteunt alle videoformaten ten zuiden van Tromsø, maar een mp3'tje hikt als je op pause/play drukt. Dat is vermoeiend luisteren, dus VLC viel af.

Realplayer en Winamp luisteren alleen naar commando's als ze 'focus hebben': als ze, van alle programma's die je open hebt, dat ene programma zijn dat reageert als je iets op het toetsenbord intikt. Dus vanuit Word moet je dan met ALT-TAB erheen, toetscombinatie indrukken, en met ALT-TAB weer terug naar Word. Dat werkt niet. Exit Realplayer en Winamp.

Microsoft is zo gek nog niet

Bleef over: Windows Media Player. Op de meeste toetsenborden heb je een aparte knop voor pause/play. Media Player reageert daarop terwijl je in Word werkt. Prima! Het enige probleem was nog dat Media Player standaard geen toetscombinatie voor terugspoelen (rewind) kent. De oplossing is een gratis plug-in genaamd WMP Keys. Installeren, aanzetten en met CTRL-ALT-B spring je een stukje terug. Op de meeste machines is CTRL-ALT hetzelfde als de rechter ALT-toets, dus dat zijn dan twee en niet drie toetsen.

Dit werkte. Het was al een hele vooruitgang dat ik tijdens het typen die knoppen met mijn handen kon bedienen. Maar ik wilde een voetpedaal. Na een hoop gezoek (lieve hemel, wat is er toch een enorme hoop rommel op de markt voor nitwits met geld te veel) kwam ik via het onvolprezen LifeHacker op dit filmpje. Dat wees me de weg.

Ik kocht een tweedehands USB-toetsenbord met player-knoppen (voor € 2,50 bij www.Hajo.nl). Dat bleek gewoon te werken, je kunt een extra toetsenbord inpluggen en dat werkt tegelijk met het ingebouwde toetsenbord van de laptop. De ene zit de ander niet in de weg. Mooi!

Dat USB-toetsenbord heb ik opengeschroefd. Dan zie je een printje. Daarop zitten microschakelaars voor de speciale toetsen. Welke dient voor Play/Pause zie je heel makkelijk. Op het printje zitten ook de contacten voor de keyboard-matrix. Als je goed kijkt, snap je meteen hoe een toetsenbord werkt. (Een volledige uitleg over de werking van een toetsenbord vindt u hier).

De rest van de spullen voor dit project had ik nog liggen: twee dubbel-om momentschakelaars voor voetbediening, een plaat aluminium en hout voor de behuizing. Het moet tegen een stootje kunnen, maar waterdicht hoeft het niet te wezen, want ik werk nooit in de regen op m'n laptop.

The Making Of, en het resultaat, ziet u in bijgaand filmpje.

Werkt het naar tevredenheid? Ja. Helemaal? Ja. Echt? Nou, 't liefst zou ik die opname door een stuk software halen dat er automatisch tekst van maakt. Maar dat is een ander verhaal.