woensdag 9 april 2008

Detentie ter discussie 2

Gisteren analyseerde Floris Dogterom hier de onmogelijk duale mening van Maarten ’t Hart over detentie als middel om te straffen. ’t Hart wil geen moordenaars over straat, maar vindt gevangenisstraf achterlijk, zo wreed. Maar Nederland kent nuances in de wijze van detineren die je elders niet vaak ziet. Een verslagje van jaren observatie.

Het kwam zo: ik wilde weer eens wat muziek maken, de muziekschool gaf workshops, dat leek me wel wat, het beviel en ik heb het een kleine tien jaar volgehouden. Je wordt naar spelervaring ingedeeld, maar verder heeft zo’n workshop nauwelijks drempels.

Al bij de eerste les merkte ik iets vreemds bij een aantal deelnemers. Een geestelijke handicap was het niet. Twee van de drie waren duidelijk nogal simpel en grofbesnaard, maar ze gedroegen zich erg gereserveerd. Die tegenstrijdigheid maakte dat het opviel, zoals een corpsbal in een pitbullsmoking zou opvallen. Ze kenden elkaar ook al langer van iets anders dan de muziekschool. Maar ze waren best vriendelijk, konden ook adequaat spelen dus ik sloeg er verder geen acht op. Aan het einde van de eerste workshop bij het verplichte optreden kwam de aap uit de mouw. Ik moest ze ophalen, maar ze wilden hun adres niet geven, ze zouden wel op de hoek gaan staan. Het was vlakbij een TBS-kliniek.

Mettertijd ging je er meer van merken. Dan waren ze er een aantal weken niet en dan hoorde je later dat ze huisarrest hadden gehad omdat er iemand met wiet betrapt was. Na een jaar of wat kwamen er twee vrij, gingen samenwonen en stopten dan met de workshop. Waarom ze daar precies zaten hoorde je nooit, maar TBS krijg je voor een gewelds- of zedendelict. Zo’n workshop is dan een goede manier om te socialiseren. Er is altijd supervisie en je móet samenwerken in een band, anders klinkt het niet.

Eén TBS-er, drummer G, leerden we goed kennen. Hij was al wat ouder, en een sociaal iemand. Hij had, vanwege het afscheid van een begeleidster, een optreden voor ons geregeld in de kliniek. Hilariteit. Gingen we nog gauw even Jailhouse Rock instuderen? Zouden we een vijl in een cake naar binnen smokkelen?

De controle bij het binnenkomen was streng maar viel mee, dat had G goed geregeld. De zangeres en de pianiste waren erg blij dat ze enige bescherming genoten van de mannelijke bandleden, want eenmaal binnen zag je aan sommige bewoners heel duidelijk waarom ze daar zaten, en dat dat waarschijnlijk wel levenslang zou worden. Eén man, postuur kleine reus, gedrongen, het hoofd scheef in een kramp, krankzinnige ogen, stond onder permanente, letterlijk schouder–aan-schouder begeleiding. Een gevaarlijke gek, zoals dat heet. De begeleider droeg een knoppendoos om snel te kunnen alarmeren.

We kondigden af: Love is the drug. “Dat mag hier niet”, klonk uit het publiek, “allebei niet trouwens”. Het werd een geslaagd optreden. Na afloop was er jamsessie. Een van de bewoners, een jongen met een vriendelijke, ietwat gevoelige blik in mooie donkerbruine ogen bleek virtuoos te kunnen bassen. Sommige TBS-ers zitten daar voor iets dat ze volkomen buiten zichzelf hebben gedaan, en ik denk dat dit er zo een was. Een paar maanden later hoorden we dat hij zich had verhangen op zijn kamer.

Nog wat jaar later kon G op zichzelf gaan wonen buiten de kliniek, maar onder controle. Het mocht alleen maar als hij libidoremmende middelen zou slikken. Hij was daar erg ontdaan over, wilde “die troep” niet slikken. Toen wisten we ook meteen waarom hij daar zat. Maar hij deed het toch maar.

TBS is zo inhumaan nog niet, al kan het levenslang worden verlengd. Vergelijk dat met de nog geen veertig levenslang veroordeelden in Nederland. TBS-ers zijn beter af, want we vermoeden dat ze er zelf niets aan konden doen. 't Hart haalt Nietzsche aan, die betoogt dat we over de brug van de wraak heen moeten. TBS is een stapje op die brug.

Geen opmerkingen:

Mogelijk gemaakt door Blogger.