donderdag 11 maart 2010

Boekentest & intellectuele mores

Frits Abrahams, op de achterkant van NRC gisteravond, meldt dat de schrijver/criticus Ford Madox (1873 - 1939) de "pagina 99-test" heeft uitgevonden. Je staat in de boekhandel met een boek in je handen maar je twijfelt? Sla het open op pagina 99 en lees. Als het je aanspreekt moet je het nemen en anders niet.

Abrahams schrijft dat hij nooit zelf op die test gekomen zou zijn, maar dat geloof ik niet. Hij maakt al jaren met ijzeren discipline zes dagen per week een stukje, weliswaar schuwt hij trivia niet en geeft hij zelfs toe dat zijn vrouw voor hem invalt als hij geen zin heeft, maar wie zoveel schrijft moet ook veel lezen en zal dus ook vanzelf de pagina 99-test toepassen om te schiften.

Ik wil ook niet te veel contrasteren met Abrahams' valse bescheidenheid, maar ik had nog nooit van Madox gehoord en toch breng ik die test regelmatig in de praktijk. Nee, niet precies op pagina 99, maar gewoon, ergens middenin.

Het meest spectaculaire geval dat deze test niet doorstond is American Psycho van Brett Easton Ellis. Mijn goede vriend L. had het aangeprezen als "een wreed en boosaardig boek. Maar wel erg goed." American Psycho was een hype, in zijn tijd. Ik stond ermee in mijn handen maar ik twijfelde ernstig en sloeg het dus halverwege open. Een hele vanzelfsprekende handeling, lijkt mij, en daarom ook eigenlijk te veel eer voor Madox.

Ik viel middenin een minutieuze beschrijving van hetgeen een psychopaat zoal met zijn slachtoffer uithaalt, om precies te zijn het moment dat zij al bijna aan haar verminkingen is overleden terwijl de ik-figuur nog even doodgemoedereerd doorgaat met het halen van zijn gerief.

Ik had genoeg aan een alinea of twee. "Dit hoef ik niet te weten", besliste ik, en legde het weer terug.

Er is een school intellectuelen die hoe iets is uitgebeeld belangrijker vindt dan wat er is uitgebeeld. Daar kan ik een eind in meegaan, een schilderij van iets lelijks zou geen mooi schilderij moeten wezen, maar kan wel een góed schilderij zijn. Maar in filmhuizen stijg je in aanzien wanneer je blijk geeft de meest gruwelijk zieke wreedheden (in film zus-of-zo) te waarderen als een wezenlijke bijdrage aan je mensbeeld. NRC besteedde een hele cultuurbijlage aan deskundoloog gehijg over de film Antichrist van Lars von Trier. Dat is mooi, dan weet ik dat ik die film niet hoef te zien.

Op recensies kun je pas afgaan als je de recensent kent. Filmtrailers daarentegen zijn meestal wel representatief: de filmindustrie is plat én slim genoeg om precies die clips in een trailer te doen die het gewenste publiek lokken. Dus kun je een boek beoordelen op grond van een willekeurige pagina middenin? Ja, dat kan. Een slecht boek herken je meteen, en een goed boek verraadt zich ook in een willekeurige halve pagina.

Loket Diversen wenst u veel leesplezier. Ik hoop bovendien dat u daar de boekenweek niet per se voor nodig hebt.

Foto: Craning for a book, door Gaspi gebruikt onder Creative Commons

Geen opmerkingen:

Mogelijk gemaakt door Blogger.